Jedzą, piją, lulki palą. Kulturowe aspekty korzystania z używek na przestrzeni dziejów. Tom 1. Używki w świetle źródeł archeologicznych i historycznych

Jedzą, piją, lulki palą. Kulturowe aspekty korzystania z używek na przestrzeni dziejów. Tom 1. Używki w świetle źródeł archeologicznych i historycznych

Prezentujemy Państwu nową serię wydawniczą, której tematem są używki i substancje psychoaktywne. Tom pierwszy zawiera artykuły, których autorami są przede wszystkim archeolodzy i historycy. Rozważania dotyczące najstarszych dziejów skupiają się zwłaszcza na ukazaniu roli narkotyków i alkoholu w systemie ówczesnych wierzeń i rytuałów, choć są i takie, które odnoszą się do sfery profanum. Teksty traktujące o epoce nowożytnej koncentrują się głównie na produkcji i kulturze spożycia napojów alkoholowych na ziemiach polskich, w różnych grupach społecznych, podejmują także kwestie odświętnego charakteru używek. Na uwagę zasługują też opracowania dotyczące zastosowania alkoholu w medycynie domowej od XVI do XX w. Obraz stosowania używek, zdominowany przez napoje alkoholowe, jest uzupełniony o problematykę dotyczącą konsumpcji tytoniu, zwłaszcza palenia fajki. Tom drugi serii obejmuje zagadnienia związane z rolą gospodarczą i społeczną używek oraz substancji psychoaktywnych. Zamieszczone tutaj artykuły wskazują na znaczącą rolę nie tylko alkoholu, ale także tytoniu, kawy i czekolady. Podejmują problematykę wpływu używek na kształtowanie się ówczesnych potęg gospodarczych, jak również przedstawiają ich znaczenie w budowaniu nowej obyczajowości i stylu życia. Jedną z ważnych kwestii poruszanych w niniejszym tomie są także zmiany w podejściu do środków psychoaktywnych, jakie dokonały się we współczesnym społeczeństwie. Tom trzeci serii dotyczy wykorzystywania używek i substancji psychoaktywnych w szeroko rozumianej sztuce. Najwybitniejszych twórców na całym świecie dzieliło na ogół wiele, ale zawsze łączyły ich dwie cechy – talent i zamiłowanie do używek. Zamieszczone w niniejszym tomie artykuły poruszają kwestie zażywania narkotyków w szerokim aspekcie – jako siły destrukcyjnej, oddziałującej na artystę i jego twórczość, jako środka do uzyskania odpowiednich efektów artystycznych, a także jako źródła inspiracji. Prezentowane prace ukazują również specyficzne traktowanie używek przez artystów, uznających je za...
Nie wszystek umrę. Pamięć o zmarłych w kulturze staropolskiej

Nie wszystek umrę. Pamięć o zmarłych w kulturze staropolskiej

Przed dziesięciu laty Zakład Historii Kultury Materialnej Instytutu Historii Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego zorganizował w pałacu Skórzewskich w Lubostroniu konferencję naukową: Cywilizacja prowincji Rzeczypospolitej szlacheckiej. Wydany pod tym samym tytułem pokonferencyjny tom zyskał wówczas bardzo pochlebne oceny i szybko zniknął z księgarnianych półek. Reprezentanci różnych dyscyplin: historii, historii sztuki, etnologii i archeologii, dając barwny obraz kultury prowincji dawnej Rzeczypospolitej, uzmysłowili, jak różnorodne, często słabo rozpoznane, zjawiska i procesy kryją się pod tym sformułowaniem. W konkluzjach lubostrońskich dyskusji powtarzał się postulat kontynuacji konferencji. W 2013 roku animatorzy pierwszej debaty, dziś zespół Katedry Historii Kultury Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, zaproponowali „cykl II” rozważań nad Cywilizacją prowincji Rzeczypospolitej szlacheckiej. Otwiera go niniejszy  tom pod znamiennym tytułem: Nie wszystek umrę. Pamięć o zmarłych w kulturze...