Szkoła równych szans. Namysł teoretyczny i rozwiązania praktyczne

Szkoła równych szans. Namysł teoretyczny i rozwiązania praktyczne

Prezentowana tu książka Szkoła równych szans. Namysł teoretyczny i rozwiązania praktyczne jest pokłosiem ogólnopolskiej konferencji naukowej, która odbyła się w Gdyni w dniach 19–21 maja 2019 r. Konferencja pod hasłem Szkoła równych szans zgromadziła dziewiętnastu prelegentów, specjalistów w dziedzinie wyrównywania szans edukacyjnych, prowadzących badania w różnych dyscyplinach i zajmujących się różnymi aspektami tego zagadnienia. Tym, co łączyło wszystkie wystąpienia, a także co spaja zebrane tu teksty, jest przekonanie, że nierówności edukacyjne są stanem niepożądanym i szkodliwym, hamującym rozwój potencjału jednostek i możliwości harmonijnego funkcjonowania społeczeństwa. W związku z tym należy dążyć do zrozumienia, czym jest to zjawisko, a także podejmować świadome i racjonalne działania mające na celu z jednej strony zapobieganie nierównościom edukacyjnym, z drugiej zaś eliminowanie ich tam, gdzie już się ujawniły. Wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów jest przedsięwzięciem uniwersalnym, podejmowanym przez wszystkie współczesne państwa. Wymaga ono w pierwszej kolejności teoretycznego, w tym filozoficznego, namysłu nad racjami, które przemawiają za takim działaniem, a także rzetelnej wiedzy o społeczeństwie, w którym nierówności te mają być eliminowane. W drugiej kolejności należy opracowywać i wdrażać stosowne rozwiązania praktyczne oraz dokonywać ich ewaluacji. Mowa tu o złożonych i dynamicznych procesach, często trudnych do uchwycenia. Zebrane tu teksty oferują wartościowe wskazówki, w jaki sposób rozumieć nierówności edukacyjne, a także podejmować działania na rzecz ich usuwania. Obszerna bibliografia stanowi dodatkową pomoc w dociekaniach w tym obszarze. Książka może być bogatym źródłem wiedzy zarówno dla uczonych i studentów zajmujących się problematyką nierówności edukacyjnych, jak i dla praktyków – nauczycieli, pedagogów, psychologów, a także dla rodziców, którzy dostrzegają fundamentalne znaczenie wyrównywania szans w edukacji. (ze...
Myślenie krytyczne i indoktrynacja

Myślenie krytyczne i indoktrynacja

Książka Harveya Siegela stanowić będzie ważne uzupełnienie polskojęzyczne literatury w zakresie filozofii edukacji. Skorzystać też z niej mogą filozofowie, bo Siegel to nie tylko filozof edukacji, ale filozof z prawdziwego zdarzenia, który świadomie i z dużym znawstwem osadza refleksję nad edukacją w kontekście najnowszych badań w zakresie epistemologii, filozofii nauki czy filozofii umysłu. z recenzji wydawniczej prof. dra hab. Piotra Gutowskiego Seria Biblioteka Myśli Pedagogicznej ma na celu wzmocnienie interdyscyplinarnego nurtu w namyśle nad problemami pedagogicznymi. W związku z postępującą specjalizacją w naukach pedagogicznych, wymuszaną przez wymagania rynku pracy, zagrożony jest namysł nad nauczaniem, wychowaniem i opieką jako procesami integralnymi, wypływającymi z kultury i oddziałującymi na nią. Niniejsza seria jest próbą odpowiedzi na to zagrożenie, sytuując problemy pedagogiczne w szerszym kontekście nauk humanistycznych i...
Filozofia Edukacji 1(1)2019  International Journal of Philosophy of Education

Filozofia Edukacji 1(1)2019
International Journal of Philosophy of Education

Jak wobec tego rozwijać współczesne wychowanie obywatelskie i patriotyczne? Niniejszy numer „Filozofii Edukacji” rozwija wiele wątków w tym względzie. Przede wszystkim pokazuje potrzebę krytycznego spojrzenia i oceny historii oraz dnia dzisiejszego własnego kraju. Ci, którzy rzeczowo i krytycznie patrzą na własną kulturę, wyświadczają jej ogromną przysługę w dochodzeniu do adekwatnego rozumienia obywatelskości i patriotyzmu. Dalej, zebrane tu teksty są także ostrzeżeniem przed tym, co może się zdarzyć (i co faktycznie zdarzyło się już raz przed niemal stu laty w Europie), gdy rządzący odchodzą od zasad demokracji liberalnej i zwracają się w stronę totalitarnych metod sprawowania władzy. Elementem takiej polityki staje się często wojna, której wizja może karmić mroczne instynkty ludzi, niemniej jej faktyczny tragizm degraduje życie całych pokoleń. Wreszcie, bycie dobrym obywatelem i patriotą wymaga zaangażowania się na poziomie lokalnym, „tu i teraz”, w rozmaite przedsięwzięcia budujące wspólnotę nie tyle wokół wzniosłych haseł, ile wokół uczciwej pracy i wspierania tych, którym żyje się najtrudniej. Pedagogiczny i filozoficzny namysł nad tymi sprawami jest niezbędny. Przede wszystkim musimy wiedzieć, co jest celem edukacji w wymiarze funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego oraz promowania wartości patriotycznych. Jak oddziaływać na młode pokolenie, by godzić liczne napięcia obecne we współczesnej kulturze, na przykład między patriotyzmem a kosmopolityzmem, ofiarnością a autonomią, interesem wspólnotowym a interesem osobistym. Filozofia edukacji różnie godziła te napięcia. Wiele możemy się w tym względzie nauczyć, analizując modele edukacji, jakie wyłaniały się w kolejnych epokach historycznych. Trwałym elementem tych modeli było również wychowanie obywatelskie i patriotyczne. Redaktor Naczelny dr hab. Piotr Kostyło, prof. UKW (ze wstępu do pierwszego...
Teksty pedagogiczne

Teksty pedagogiczne

Gdyby usunąć z pism pedagogicznych Bergsona nazwiska i daty, czytelnik mógłby odnieść wrażenie, że spotyka się ze stanowiskiem kogoś mocno zaangażowanego we współczesne spory filozoficzno-pedagogiczne. Uznając osiągnięcia nauk przyrodniczych, Autor broni duchowości i wolności człowieka, przez co tworzy alternatywę dla teorii zakładających determinizm biologiczny i społeczny. Konsekwentnie poddaje też krytyce edukację, która zamyka wychowanka w sztywnym systemie pojęć, nie inspirując go do  spojrzenia na rzeczywistość z dalszej, bardziej humanistycznej perspektywy.  Bergson zabiera tym samym głos w kwestii proporcji między kształceniem ogólnym, odwołującym się do tekstów filozoficznych i literackich, a kształceniem zawodowym. Nade wszystko jednak lektura pozwala nabrać dystansu do utartych teorii antropologicznych i pedagogicznych (lub, posługując się słowami Bergsona, uwolnić myśl, skrępowaną przez kategorie matematyczne), przez co może stać się punktem wyjścia zarówno do dyskusji akademickich, jak i przemyślenia własnej praktyki wychowawczej. Z recenzji wydawniczej dra hab. Jarosława Horowskiego Seria Biblioteka Myśli Pedagogicznej ma na celu wzmocnienie interdyscyplinarnego nurtu w namyśle nad problemami pedagogicznymi. W związku z postępującą specjalizacją w naukach pedagogicznych, wymuszaną przez wymagania rynku pracy, zagrożony jest namysł nad nauczaniem, wychowaniem i opieką jako procesami integralnymi, wypływającymi z kultury i oddziałującymi na nią. Niniejsza seria jest próbą odpowiedzi na to zagrożenie, sytuując problemy pedagogiczne w szerszym kontekście nauk humanistycznych i...
Zrozumieć postmodernizm. Sceptycyzm i socjalizm od Rousseau do Foucaulta

Zrozumieć postmodernizm. Sceptycyzm i socjalizm od Rousseau do Foucaulta

Książka Stephena R.C. Hicksa jest warta szerokiego propagowania w środowiskach polskiej pedagogiki akademickiej dla wypełnienia znaczącej luki, przeciwdziałania stereotypom oraz w celu eliminowania narosłych wokół postmodernizmu uproszczeń. Praca podejmuje niezwykle istotne problemy, które dla współczesnych nauk humanistycznych i społecznych są najważniejsze. Wydanie książki w Polsce wpłynie na zintensyfikowanie dyskusji koncentrujących się wokół kluczowych znamion współczesnej kultury, ich źródeł oraz kierunków rozwoju oraz przyczyni się do zajmowania wobec nich określonego stanowiska. Szczególnie przydatne to dzieło okaże się dla studentów pedagogiki i młodych adeptów nauk pedagogicznych, a zwłaszcza dla pedagogów zajmujących się filozofią edukacji i aksjologią pedagogiczną. Z recenzji wydawniczej prof. zw. dr hab. Urszuli Ostrowskiej Seria Biblioteka Myśli Pedagogicznej ma na celu wzmocnienie interdyscyplinarnego nurtu w namyśle nad problemami pedagogicznymi. W związku z postępującą sp ecjalizacją w naukach pedagogicznych, wymuszaną przez wymagania rynku pracy, zagrożony jest namysł nad nauczaniem, wychowaniem i opieką jako procesami integralnymi, wypływającymi z kultury i oddziałującymi na nią. Niniejsza seria jest próbą odpowiedzi na to zagrożenie, sytuując problemy pedagogiczne w szerszym kontekście nauk humanistycznych i sp...
Wychowanie moralne

Wychowanie moralne

Wychowanie moralne jest zbiorem 18 wykładów wygłoszonych przez Durkheima w roku akademickim 1902-1903 na Sorbonie w ramach zajęć z socjologii. Émile Durkheim (1858-1917) był francuskim uczonym zajmującym się problematyką filozoficzną, pedagogiczną i socjologiczną. Do historii nauki przeszedł jako współtwórca socjologii, jego nazwisko jest w tym kontekście przywoływane najczęściej z nazwiskami Karola Marksa i Maxa Webera. Najważniejszą kategorią wprowadzoną przez Durkheima do nauk społecznych była kategoria faktów społecznych, niezależnych w swoim istnieniu od faktów organicznych i psychicznych, a także wymagających odrębnych metod badawczych. Naukowy dorobek Durkheima sytuowany jest dziś najczęściej w nurcie funkcjonalizmu, on sam zaś uznawany jest za twórcę socjologizmu – orientacji w naukach społecznych, zgodnie z którą społeczeństwo całkowicie determinuje życie psychiczne i kulturalne jednostek, zaś socjologia jako nauka badająca życie społeczne powinna zajmować najwyższe miejsce w hierarchii nauk. * * * Seria Biblioteka Myśli Pedagogicznej ma na celu wzmocnienie interdyscyplinarnego nurtu w namyśle nad problemami pedagogicznymi. W związku z postępującą specjalizacją w naukach pedagogicznych, wymuszaną przez wymagania rynku pracy, zagrożony jest namysł nad nauczaniem, wychowaniem i opieką jako procesami integralnymi, wypływającymi z kultury i oddziałującymi na nią. Niniejsza seria jest próbą odpowiedzi na to zagrożenie, sytuując problemy pedagogiczne w szerszym kontekście nauk humanistycznych i...
Edukacja jako siła

Edukacja jako siła

W chaosie mnożenia rekonstrukcji kierunków i prądów pedagogicznych w Polsce po roku 1989 oraz w nieobliczalnym, pospiesznym i eklektycznym naśladownictwie polskich „reform” oświaty książka Theodore’a Bramelda Edukacja jako siła może być przewodnią latarnią ku wyjściu z labiryntu polskiej pedagogiki i praktyki edukacyjnej, światłem w tunelu donikąd. Dlatego trudno wprost przecenić inicjatywę starannego przetłumaczenia tej właśnie książki Bramelda na język polski. Ukaże się ona nie tylko w porę, ale nareszcie, jako dzwon wzywający na ratunek przed kryzysem i samozagładą.   Z recenzji wydawniczej prof. zw. dra hab. Zbigniewa Kwiecińskiego   Seria BIBLIOTEKA MYŚLI PEDAGOGICZNEJ ma na celu wzmocnienie interdyscyplinarnego nurtu w namyśle nad problemami pedagogicznymi. W związku z postępującą specjalizacją w naukach pedagogicznych, wymuszaną przez wymagania rynku pracy, zagrożony jest namysł nad nauczaniem, wychowaniem i opieką jako procesami integralnymi, wypływającymi z kultury i oddziałującymi na nią. Seria jest próbą odpowiedzi na to zagrożenie, sytuując problemy pedagogiczne w szerszym kontekście nauk humanistycznych i...
Educational and Social Context, tom 2, Social Problems in Polish Pedagogy after 1989

Educational and Social Context, tom 2,
Social Problems in Polish Pedagogy after 1989

Drugi tom Educational and Social Context. Wśród opublikowanych w nimn tekstów: „Wartość dialogu społecznego” Elżbiety Okońskiej, „Ponowoczesna dialektyka pomocy społecznej” Piotra Kostyło, „Organizacje pozarządowe i wolontariat wśród służb społecznych w Polsce” Anny Rutkowskiej, „Zdrowie i choroba w ponowoczesności” Małgorzaty Rębiałkowskiej-Stankiewicz, „Nauczyciele wobec HIV/AIDS” Lidii Hendler oraz „Kłamstwa i oszustwa stosowane przez studentów we wcześniejszych etapach kształcenia oraz wobec nauczycieli” Teresy Sołtysiak i Patryka...