Rok 1968. Kultura, sztuka, polityka

Rok 1968. Kultura, sztuka, polityka

Rok 1968 był i pozostał jednym z najważniejszych wydarzeń w polskiej historii minionego stulecia. Zapisał się również jako chwila ważna dla przemian polskiej kultury, w tym dla literatury, teatru i filmu. Nie ulega wątpliwości, że ówczesne wydarzenia polityczne w znaczący sposób odcisnęły się także na kulturze i sztuce. Co więcej, także one, by przywołać niemal już symboliczne Dziady w reżyserii Kazimierza Dejmka, wpłynęły na działania stricte polityczne. Relacje między polityką, kulturą i sztuką są charakterystyczne dla całego PRL-u, ale w roku 1968 wybrzmiewały szczególnie mocno. Ów polski rok 1968 został już gruntownie rozpoznany przez historyków, ale także kulturoznawców, literaturoznawców, teatrologów, muzykologów, filmoznawców, historyków sztuki, itd. Nie oznacza to, że nie można spojrzeć nań jeszcze raz, czasem z innej perspektywy, niekiedy sięgając do nieznanych wcześniej źródeł, przyglądając się także powstającym nieustannie nowym tekstom kultury, które są mu poświęcone. Tradycyjne ujęcia są więc wzbogacone przez nowe fakty, natomiast znane wydarzenia i dzieła czytane w oryginalny sposób, także z odwołaniem do nowych ustaleń szeroko rozumianej humanistyki. Wszystkim autorom, niezależnie od tego, o czym i w jaki sposób piszą, przyświeca cel właśnie humanistyczny: zrozumieć. A że czasem nie jest łatwo zrozumieć działań, emocji, postaw, to przynajmniej warto opisać, zastanowić się, jak kino, literatura i teatr doświadczyły tamtych lat, bo przecież nie o sam rok 1968 chodzi, ale jak się przez to zmieniły, jak później o nim opowiadały. W niniejszej książce chcemy więc po raz kolejny podjąć próbę odpowiedzi na pytania o obecność literatury, teatru, filmu w przemianach społecznych, kulturowych i politycznych tamtego okresu, jak również o konsekwencje tych przemian dla interesujących nas dziedzin sztuki. (ze...
Przestrzeń w kulturze współczesnej.Przestworza. Literatura i konteksty kulturoweTom 5

Przestrzeń w kulturze współczesnej.
Przestworza. Literatura i konteksty kulturowe
Tom 5

W prezentowanym tomie, który jest piątą częścią serii wieloautorskich monografii poświęconych problematyce spacjalnej i publikowanych pod wspólnym tytułem Przestrzeń w kulturze współczesnej, znajdują się prace interpretujące dosłowne, metaforyczne i symboliczne znaczenie przestworzy. Autorzy zbioru rozpoznając tę kategorię jako temat dzieła, charakteryzując ją jako element świata przedstawionego, zwracają uwagę na jej wieloaspektowość, przekształcanie i wartościowanie, przybliżają jej kulturowe uwarunkowania, szczególnie uwzględniając zaś te, które inspirowane są dyskursem antropologicznym. Analizując bardzo różnorodne teksty kulturowe i odmienne formuły zaistnienia tytułowej kategorii, podkreślają oni konieczność nie domknięcia obszarów badawczych, lecz ich uelastycznienia i wyłonienia perspektywy, która pozwala na interpretowanie przestworzy poza uwarunkowaniami poszczególnych dyscyplin, otwierającej możliwość „przekraczania systemów poznawczych danej...
Przestrzeń w kulturze współczesnej.Podziemia. Konteksty kulturowe. FilmTom 4

Przestrzeń w kulturze współczesnej.
Podziemia. Konteksty kulturowe. Film
Tom 4

Niniejsza monografia wraz ze zbiorem Podziemia. Literatura stanowi próbę wypełnienia badawczej luki i podjęcia wysiłku jak najpełniejszego rozpoznania sfery, którą znamionuje pewnego rodzaju nieprzystępność, nieprzejrzystość, zakrycie, obcość i stosunkowo nikła eksploracja, w porównaniu z innymi wymiarami przestrzennymi wpisanymi w egzystencję człowieka. Podziemia. Konteksty kulturowe, film poszerzają rozważania nad tytułową kategorią o odniesienia do pozaliterackich kontekstów i dziedzin sztuki (filmu, teatru, praktyk parateatralnych, architektury), a także do zjawisk z obszaru kultury popularnej; stąd też odmienne strategie, narzędzia metodologiczne, z których korzystali autorzy artykułów w niniejszym tomie. Proponowana książka służy odsłonięciu jak najszerszego spektrum odniesień dla kategorii podziemia, która rozpatrywana jest zarówno w realizacjach opartych na jej dosłownym znaczeniu, jak i symbolicznym, wraz z kulturowo utrwaloną metaforyką. Dobór tekstów zamieszczonych w monografii pozwolił na zaprezentowanie bogactwa kontekstów (politycznych, historycznych, społecznych, emocjonalnych, mentalnościowo-psychologicznych, kulturowych), w których podziemia mogą być postrzegane, definiowane, czy też redefiniowane. To propozycja panoramicznej wizji tytułowej sfery, jako efektu interdyscyplinarnej konfrontacji perspektyw specjalistów różnych dziedzin, przy jednoczesnym zachowaniu spójności proponowanego zbioru, wyrażającej się w jego antropologicznym...
Przestrzeń w kulturze współczesnej.Podziemia. LiteraturaTom 3

Przestrzeń w kulturze współczesnej.
Podziemia. Literatura
Tom 3

Artykuły zamieszczone w niniejszym tomie, podejmując namysł nad problematyką podziemi, stanowią kontynuację i poszerzenie specjalnych zagadnień omawianych w dwóch poprzednich zbiorach: Przestrzeń w kulturze współczesnej. Literatura, teatr, film oraz Przestrzeń w kulturze współczesnej. Język, media, architektura. Akcentują metaforyczne, symboliczne i dosłowne rozumienie podziemi. Diagnozują tytułową kategorię jako osobliwą przestrzeń – egzystencji, poznania, tajemnicy, projektującą możliwość ukrycia i konkretyzującą potencjalne zagrożenie, niebezpieczeństwo, przywołującą skojarzenia ze świadomością zarówno jednostkową, jak i zbiorową. Wymaga ona  w narracjach interpretacyjnych poszukiwania kontekstów kulturowych, przywoływania w profilowaniu jej znaczenia różnorodnych odwołań, śledzenia przekształceń, zmieniających się przynależności, odkrywania relacyjności z tym, co konkretne i transcendentne, indywidualne i uniwersalne. Zaprezentowane sposoby rozumienia, definiowania podziemi skonkretyzowanych w literaturze i środowisku okołoliterackim uwypuklają ich wieloaspektowość. Zastosowane przez Autorów ujęcia, wykorzystane metodologie, konteksty konstruują złożoną całość, która zachęca do pogłębionej analizy tytułowej...
Przestrzeń w kulturze współczesnej. Język. Media. ArchitekturaTom 2

Przestrzeń w kulturze współczesnej.
Język. Media. Architektura
Tom 2

Proponowany tom jest zbiorem tekstów, w których autorzy podejmują się refleksji nad sposobami istnienia przestrzeni w ujęciu dosłownym i metaforycznym skupionym wokół trzech obszarów tematycznych: języka, współczesnych mediów i architektury. Stanowi tym samym dopowiedzenie, ciąg dalszy problematyki spacjalnej ukazanej w tomie zatytułowanym „Przestrzeń w kulturze współczesnej. Literatura, teatr, film.” W prezentowanej monografii bardzo silnie wyartykułowana została również interdyscyplinarność podejmowanych rozważań, współczesna niejednorodność rozumienia podstawowej kategorii i nawiązań do orientacji badawczych, a także nasycenie ich antropologizującymi...
Przestrzeń w kulturze współczesnej. Literatura. Teatr. Film. Tom 1

Przestrzeń w kulturze współczesnej.
Literatura. Teatr. Film.
Tom 1

Szczególną wartością szerokiej przedstawianej czytelnikom propozycji namysłu nad zagadnieniami specjalnymi w literaturze, teatrze, filmie jest przede wszystkim interdyscyplinarna formuła książki. Teksty specjalistów wymienionych dziedzin korespondują ze sobą, dopełniają się, wchodzą w swego rodzaju dialog na temat symboliki miejsc, kategorii przestrzennych i ich różnorodnych realizacji kulturowych. Wyraźnym czynnikiem scalającym zgromadzone w niniejszym tomie teksty, pomimo pewnej mozaikowości treści i różnorodności spojrzenia, wynikającego z odmiennych materii badawczych oraz obranych metodologicznych narzędzi, jest rys antropologiczny. Ujęcie to posłużyło pogłębionym analizom tytułowej przestrzeni w odniesieniu do różnych sfer kultury współczesnej i pozwalało na rozważenie jej, jako mówiącej właśnie o człowieku, zdradzającej rozmaite jego...
Kino polskie wobec II wojny światowej

Kino polskie wobec II wojny światowej

Książka ukazała się jako kolejna część serii filmoznawczej „Kino polskie wczoraj i dziś”. Treści w niej zawarte ukazują skalę oddziaływań tematyki wojennej na współczesną kinematografię polską. Publikacja przedstawia bogactwo form zainspirowanych doświadczeniami Holokaustu, konspiracji czy Powstania Warszawskiego. Przypomina zapomniane dzieła o tematyce...
Realizm socpaxowski

Realizm socpaxowski

Książka poświęcona jest wszechstronnemu i pełnemu opisaniu twórczości literackiej powstałej w latach 1949-1956 w środowisku skupionym wokół paxowskiego tygodnika „Dziś i Jutro”. Ta pionierska monografia prezentuje analizę tego zjawiska kulturowego w nawiązaniu do interdyscyplinarnych kontekstów – historiozoficznych, politologicznych, socjologicznych i religijnych. Jest to książka wyjątkowa dla osób interesujących się stalinowską fazą naszych dziejów zarówno uczonych jak i bezinteresownych...