Europejskie cywilizacje starożytne

Europejskie cywilizacje starożytne

Niniejsza książka może być w pewnym sensie podręcznikiem akademickim, mającym na celu prezentację w możliwie przystępnej formie cywilizacji starożytnych, które w ostateczności ukształtowały oblicze współczesnej Europy. Chodziło nam jednak o coś jeszcze, a mianowicie o to, iż w dokonujących się współcześnie procesach integracji europejskiej niezbędne są trzy sposoby myślenia i oglądu przeszłości: – po pierwsze – z perspektywy historii powszechnej, ujmowanej jako dzieje zbawienia całej ludzkości przez Chrystusa i Kościół; – po drugie – z perspektywy historii powszechnej, traktowanej na sposób świecki jako historii jednoczenia ludzkości przez Cesarstwo Rzymskie; – po trzecie – z perspektywy historii etnicznej, opisującej dzieje poszczególnych ludów i uwzględniającej ich odrębności. Te trzy sposoby myślenia o przeszłości i ujmowania dziejów wyznaczają – zdaniem Krzysztofa Pomiana (2002, s. 9–15) – miejsce i rolę historii w kulturze....
Archeologia a historia  Refleksje nad myśleniem historycznym archeologów

Archeologia a historia
Refleksje nad myśleniem historycznym archeologów

Autor próbuje znaleźć odpowiedź na pytanie, w jakim stopniu archeologia jest historią, a jeżeli tak, to czy ta dyscyplina nie zostanie przez nią zmarginalizowana? W trakcie dyskusji z historykami doszedł do przekonania, że archeolog jest historykiem, a źródła archeologiczne – źródłami historycznymi. Przekonanie to pogłębiało się w trakcie prowadzonych przez niego badań, że zasadniczą różnicą między archeologią badającą społeczeństwa przedpiśmienne a historią są źródła. W swojej praktyce badawczej archeolog musi się więc posługiwać określonymi założeniami myślenia historycznego, które są kulturowo uwikłane i historycznie zmienne. Jakie są zatem fundamenty myślenia historycznego archeologów? Autor rozważa to zagadnienie na kartach prezentowanej książki. Od...