Anomeizm (arianizm, neoarianizm, eunomianizm) na zachodzie Imperium Rzymskiego od zaistnienia do IV w. po Chr. Problem teologiczny i filozoficzny

Anomeizm (arianizm, neoarianizm, eunomianizm) na zachodzie Imperium Rzymskiego od zaistnienia do IV w. po Chr. Problem teologiczny i filozoficzny

Recenzowana praca omawia dyskusję, jaka w zachodnim chrześcijaństwie do schyłku IV wieku toczyła się wokół sporu w kwestii boskości Chrystusa. Książka […] jako praca historyka stanowi próbę nowego spojrzenia na to zagadnienie. […] Recenzowaną pracę charakteryzuje wielka staranność językowa oraz płynna narracja tekstu. Wydaje się, iż autor prawidłowo odczytał skomplikowaną problematykę będącą przedmiotem jego studiów. Rozważania zostały opatrzone obszernym aparatem naukowym z uwzględnieniem dyskusji, jaka w odniesieniu do badanych kwestii toczy się ostatnimi laty w nauce. Z recenzji wydawniczej dr. hab. Ireneusza Milewskiego, prof. UG Książka podejmuje niezmiernie istotny i subtelny problem wczesnego chrześcijaństwa, który, jak zaznacza Autor we Wstępie, był „decydujący o sensie istnienia nowego wyznania”, mianowicie kwestię boskości Jezusa Chrystusa. Śledzi zjawisko anomeizmu, którego przejawy dostrzega już w teologii przednicejskiej, a które zyskało […] wyraz w wielkich heterodoksyjnych nurtach IV wieku, jakimi były arianizm, neoarianizm i eunomianizm. Należy zgodzić się z Autorem, że anomeizm i dyskusje z nim [związane] stanowiły problem zarówno teologiczny, jak też filozoficzny, a niekiedy nawet filologiczny […]. Ważnym walorem pracy jest jej charakter źródłowy. Wykorzystuje też obszerną literaturę przedmiotu, o czym świadczą obszerne przypisy oraz obfita bibliografia, ale przede wszystkim odniesienia w tekście do dyskusji czy opracowań istniejących w literaturze naukowej, także w tej najnowszej. […] Książkę tę oceniam wysoko pod względem merytorycznym, jak też formalnym. Stanowi także ważny przyczynek w studiach nad dziejami myśli chrześcijańskiej. Z recenzji wydawniczej ks. prof. dr. hab. Józefa...
Studia z dziejów książki, bibliotek i prasy Przegląd badań za lata 2016–2018

Studia z dziejów książki,
bibliotek i prasy
Przegląd badań za lata 2016–2018

Tematyka zawarta w artykułach jest bardzo różnorodna. Czytelnik znajdzie tu między innymi tekst opisujący rolę i znaczenie bibliotekarza w antycznych bibliotekach aleksandryjskich, artykuł o bibliotece pijarskiej szkoły wydziałowej w Łowiczu z 1817 roku, analizę problemów badawczych prasy pomorskiej w latach 1848-1920, publikacje bibliograficzne Wydawnictwa Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego a nawet ocenę jakości stron internetowych na przykładzie wybranych serwisów...
Dzieje książki i prasy. Przegląd badań za lata 2013-2015

Dzieje książki i prasy. Przegląd badań za lata 2013-2015

Oddajemy do rąk czytelników trzeci już tom studiów z dziejów książki i prasy. Tom pierwszy (14 artykułów) odnosił się do lat 2007–2011, tom drugi (20 artykułów) zawierał prace z lat 2010–2013. Obecny prezentuje teksty związane z badaniami z lat 2013–2015. Wszystkie są pokłosiem ogólnopolskich konferencji, organizowanych przez Zakład Historii Książki i Bibliotek Katedry Informacji Naukowej i Bibliologii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. W obecnym tomie artykuły publikują przedstawiciele najważniejszych polskich ośrodków badawczych, zajmujących się historią książki i prasy. Poruszane tematy obejmują czasy od starożytności, przez średniowiecze, aż po lata najnowsze. Wśród nich – oprócz zupełnie nowych obszarów badawczych, obejmujących nowe regiony Polski i Europy – znalazły się też tematy nawiązujące do poprzednich wystąpień, które – jak się okazało – stały się inspiracją dla następnych badaczy. Odnowiono też zainteresowania introligatorstwem i oprawoznawstwem, szczególnie gdańskim oraz  książką i prasą w Gdańsku, na Pomorzu i Kujawach. Ważne miejsce znalazła tradycja książki w Bydgoszczy. Poruszono problemy mecenatu wydawniczego, czytelnictwa, a nawet wykorzystania Internetu do badań prowadzonych przez historyków książki. Do publikacji związanych ze starożytnymi księgozbiorami chrześcijańskimi dodano prace nad książką rękopiśmienną średniowiecza i bibliotekami. Równie ważne i ciekawe są też osiągnięcia prasoznawców, którzy w kontekście historycznym oraz współcześnie analizowali i badali prasę samorządową, urzędową, regionalną i naukową. Tematyka dotyczyła najczęściej Polski, ale również Litwy, Niemiec i Ukrainy.  ...
Przemiany religijne i kulturowe w zachodnich prowincjach Cesarstwa Rzymskiego od roku 306 do śmierci św. Augustyna, tom 2

Przemiany religijne i kulturowe w zachodnich prowincjach Cesarstwa Rzymskiego od roku 306 do śmierci św. Augustyna, tom 2

Dr Dariusz Spychała jest historykiem specjalizującym się w dziejach późnego Cesarstwa Rzymskiego, a zwłaszcza historii religii istniejących w tym okresie. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się przede wszystkim na zagadnieniach związanych z powstawaniem i funkcjonowaniem sekt i schizm chrześcijańskich oraz ich oddziaływaniem na społeczeństwo rzymskie. Tym problemom zostały poświęcone jego wcześniejsze prace, w tym artykuły omawiające dzieje arianizmu, apolinaryzmu, macedonianizmu czy donatyzmu. Tematyka ta została omówiona również w monografii przedstawiającej stosunek cesarzy rzymskich panujących w IV wieku do arianizmu (Cesarze rzymscy a arianizm od Konstantyna Wielkiego do Teodozjusza Wielkiego 312–395, 2007). Inne jego zainteresowania badawcze to: monastycyzm wschodni i zachodni, biblioteki chrześcijańskie w okresie późnej starożytności, kult władcy w Cesarstwie czy dzieje polityczne Rzymu. „Nakreślony przez dra Spychałę z rozmachem obraz religijności i mentalności społeczeństwa IV i początków V wieku nie ogranicza się do zachodnich prowincji cesarstwa, ale wielokrotnie wykracza poza główną tematykę rozprawy. […] Wnosi nowe wartości naukowe do istniejącego stanu badań na temat dziejów i życia wspólnot klasztornych na Zachodzie: w Italii, Galii, Afryce, Hiszpanii i Brytanii i ich znaczenia dla krzewienia cnót i ideałów chrześcijańskich w społeczeństwie w dużej mierze jeszcze pogańskim. Autor podkreśla oryginalność zachodniego monastycyzmu gdzie, w przeciwieństwie do Wschodu, zachęta do życia ascetycznego płynęła z kręgów elitarnych, od reprezentantów arystokracji rodowej i intelektualistów ducha. […] Praca ta odznacza się odkrywczością założeń, jasnym zaprezentowaniem wyników badań, całościowym i odkrywczym, odpowiadającym potrzebom współczesnej nauki i dydaktyki, opracowaniem zagadnienia przełomowych przemian religijnych i kulturowych w IV i w początkach V wieku w zachodniej części cesarstwa rzymskiego”. Z recenzji prof. Marii Dzielskeij „Praca podejmuje ważną, bardzo interesującą i zarazem wieloaspektową problematykę. Stawia ważne pytania i problemy badawcze z...
Przemiany religijne i kulturowe w zachodnich prowincjach Cesarstwa Rzymskiego od roku 306 do śmierci św. Augustyna, tom 1

Przemiany religijne i kulturowe w zachodnich prowincjach Cesarstwa Rzymskiego od roku 306 do śmierci św. Augustyna, tom 1

Cesarstwo Rzymskie, po przezwyciężeniu gwałtownego kryzysu, do jakiego doszło w III wieku po Chrystusie, wkroczyło w kolejne stulecie jako państwo ponownie zjednoczone i zreformowane. Zanosiło się na miarę spokojny i przewidywalny okres, w którym można będzie odbudować takie szczególnie zagrożone dziedziny życia społecznego, jak gospodarka i demografia, których to problemy wynikły przede wszystkim z ciągłych wojen wewnętrznych i zewnętrznych, toczących się przez właściwie cały poprzedni wiek. Niespodziewanie jednak dla wielu obywateli Imperium zamiast tego doszło w ciągu nowego stulecia do przełomowej przemiany religijnej, czyli do oficjalnego uznania chrześcijaństwa, który to fakt wymusił także gruntowne zmiany w sferze politycznej, kulturalnej, społecznej, a nawet częściowo gospodarczej. szczególne zainteresowanie autora wywołał problem przemian religijnych i kulturowych w zachodnich prowincjach Cesarstwa. Ta zmiana nie tylko przekształciła na zawsze wiele instytucji Imperium, ale była na tyle znacząca i posiadała taką siłę przyciągania, że ostatecznie doprowadziła do katolicyzacji napływających na teren państwa rzymskiego plemion germańskich, a następnie do przyjęcia przez nie elementów kultury grecko-łacińskiej, co zakończyło się po wiekach powstaniem współczesnych narodów: Francuzów, Włochów, Hiszpanów, Anglików, Portugalczyków… Ze Wstępu...
Studia z dziejów książki, prasy i bibliotek. Stan badań za lata 2010-2013

Studia z dziejów książki, prasy i bibliotek. Stan badań za lata 2010-2013

Publikacja stanowi plon konferencji naukowej, która odbyła się w 2013 roku w Bydgoszczy i dotyczyła dziejów książki i prasy w kulturze. Wyniki swoich badań przedstawiło na niej 22 badaczy z uniwersytetów i szkół wyższych z całego kraju. Książka składa się z 19 artykułów omawiających szeroki wachlarz zagadnień od starożytności do czasów współczesnych. W kolejnych artykułach mowa jest między innymi : o kulturalnym znaczeniu wspólnot monastycznych w zachodnich prowincjach Cesarstwa Rzymskiego; bibliotekach Zakonu Kaznodziejskiego na ziemiach polskich; o gdańskich cechach; bibliotekach kościelnych We Włocławku; dziejach prasy polskiej od XIX do XX wieku; o „Dzienniku Kijowskim”; prasie specjalistycznej (np. medycznej czy regionalnej); rozwoju lokalnych gazet w Sandomierzu oraz nauce polskiej i jej...