Człowiek w świecie wartości. Wartości jako korelat zachowań zbiorowych

Człowiek w świecie wartości. Wartości jako korelat zachowań zbiorowych

Wartość jako kategoria pojęciowa i odpowiadająca jej sfera rzeczywistości najczęściej jest traktowana jako ten element rodzajowy, który najlepiej i najpełniej pozwala na odróżnienie i oddzielenie domeny nauk humanistycznych i przyrodniczych . (…) Nauki społeczne najczęściej ujmują wartości przez pryzmat ludzkich pragnień, preferencji czy potrzeb. Zachowania zbiorowe człowieka implikują w istocie doświadczenia wartości, tzn. przypisywanie obiektom określonych wartości. Stąd w podtytule niniejszego zbioru figuruje określenie wartości jako korelatu zachowań zbiorowych. Nauki społeczne, a szerzej nawet cała humanistyka, ujmują człowieka i jego zachowania jako rezultat bytowania w sieci znaczeń, przez samego człowieka wytwarzanych. W tym sensie odnoszenie się do wartości staje się normalnym doświadczeniem każdego indywiduum, które nie może abstrahować w swych działaniach od społecznych znaczeń integrujących zbiorowość, do której należy i w której życiu uczestniczy. Tytuł tomu „Człowiek w świecie wartości” odzwierciedla podstawową charakterystykę ludzkiej kondycji – człowiek ujmowany nie abstrakcyjnie, ale uspołeczniony jest w swych działaniach, ukierunkowany ku wartościom i tylko w takim świetle może być właściwie odczytany sens jego działań i zamierzeń. Ze...
Prawo, zwyczaj, moralność jako fundamenty porządku społecznego

Prawo, zwyczaj, moralność jako fundamenty porządku społecznego

Każdy system społeczny, każda społeczna całość stoi przed problemem zapewnienia swojej integralności, ciągłości ludzkich zachowań, ich regularności i przewidywalności. Samo pojęcie systemu zakłada zresztą nie tylko kompletność, ale i regularność funkcjonowania wedle ustanowionych i społecznie zinterpretowanych reguł. Zespoły wartości, norm oraz stojących na ich straży środków działania w imieniu społeczności jako całości tworzą ład aksjonormatywny danego systemu (względnie podsystemu) społecznego. Niektóre nurty w socjologii w ogóle upatrywały w stałości reguł (wartości, norm) fundamentów życia społecznego jako takiego. Poszczególne części tego ładu – jak prawo, moralność, zwyczaj czy religia – należy taktować jako najważniejsze regulatory życia społecznego. Każdemu z nich, ze względu na swoją specyfikę (będącą pochodną m.in. obszaru i doniosłości spraw, które reguluje, sposobu tworzenia i uzasadniania reguł, stopnia zmienności w dłuższej perspektywie czasowej), przychodzi do odegrania istotna rola w określonych obszarach życia i działalności człowieka jako istoty społecznej. Niniejszy tom, będący zbiorem tekstów napisanych przez autorów różnych specjalności szeroko rozumianej humanistyki – w większości socjologów, ale także przedstawicieli historii, prawoznawstwa czy bibliologii – jest próbą ukazania różnych szczegółowych zagadnień z tego obszaru...
Chacabuco i  Maipú 1817-1818

Chacabuco i Maipú 1817-1818

Książka ta ma na celu przybliżenie polskiemu czytelnikowi zarówno podłoża i przyczyn ruchu niepodległościowego w Hispanoameryce, jak i syntetyczne przedstawienie przebiegu procesu politycznej emancypacji od Hiszpanii w tym regionie Ameryki Południowej, w szczególności dwóch największych i najważniejszych krajów tej strefy – Argentyny i Chile. Głównym zamiarem autora jest pokazanie źródeł, z których brały początek, i dróg, na których kształtowały się wspólnoty narodowe Chile i Argentyny oraz instytucje nowych organizmów politycznych, które pojawiły się na mapie świata przed dwoma stuleciami. Wobec niemal całkowitego braku materiałów źródłowych w Polsce autor bazował na tekstach i opracowaniach, które udało mu się zgromadzić podczas pobytu w Argentynie, Urugwaju, Paragwaju i Chile w 2008 roku. Baza ta objęła zarówno teksty z epoki, jak i klasyczne już dziś opracowania, a ponadto nowe, ukazujące się w ostatnich latach studia. Niniejsza pozycja nie rości sobie pretensji do bycia wyczerpującym studium wojen o niepodległość tej części Ameryki hiszpańskiej, stąd jej treść ogranicza się do zrelacjonowania głównych wydarzeń, tworzących oś narracyjną wewnątrz przyjętych ram przestrzenno-czasowych, pozostawiając na boku kwestie drugorzędne czy też takie, które pozostają po dziś dzień przedmiotem dyskusji...
Obcy. Perspektywa doświadczenia grupowego

Obcy. Perspektywa doświadczenia grupowego

Podtytuł niniejszej pozycji: Perspektywa doświadczenia grupowego oznacza, iż kwestie „obcego” i „obcości” nie są ujmowane w ramy „socjologii jednostki” czy „socjologii codzienności”, lecz widziane są przez pryzmat przynależności grupowych oraz stosunków między grupami. Stąd powracającym motywem zaprezentowanych na kartach niniejszej pozycji rozważań jest kwestia konstruowania (nabywania) tożsamości grupowej właśnie jako rezultat kontaktu i relacji z „obcymi”. Innymi słowy, to próba przyjrzenia się z bliska problemowi, w jaki sposób doświadczenie „inności” (kulturowej, społecznej, etnicznej) pozwala na uświadomienie sobie ram i granic „własnego” społecznego uniwersum, pozwala na świadome poczucie odrębności, a także próba wyśledzenia, o ile to możliwe, czynników odpowiedzialnych za samo rozróżnienie „swoi−obcy” i za wykreślanie w relacjach międzyludzkich granic obcości. – od...